Zorg dat alle deelnemers zo vroeg mogelijk in het bezit zijn van een agenda, zodat zij zich kunnen voorbereiden op de discussie.

Wat is het is het voor een bespreking? Gaat het om een voorlichting, een meningsvorming of een besluitvorming? Gaat het om het genereren van ideeën voor een nieuw ontwerp of om het vinden van een oplossing voor een politiek vraagstuk?

Vertel welke punten er behandeld worden en in welke volgorde. Moet er een probleem opgelost worden dan probeer je als discussieleider eerst het probleem scherp te krijgen en pas daarna ga je mogelijke oplossingen genereren. Zorg ervoor dat de groepsleden niet meteen aan het discussiëren raken over de eerste de beste oplossing die bij iemand opkomt.

Moet je een ontwerp maken dan zorg je als projectleider dat de groep eerst helder heeft welke eisen aan het ontwerp gesteld worden, voordat je ideeën gaat genereren en het ontwerp verder uitwerkt.

Houd de structuur van de discussie goed in de gaten. Als deelnemers zich niet aan de structuur houden, kan het zijn dat de discussie achteraf totaal nutteloos blijkt te zijn geweest. Efficiënt werken is niet alleen de verantwoordelijkheid van de discussieleider, maar ook van de deelnemers. Het heeft weinig zin om oplossingen voor te stellen als het probleem niet helder is. Ook is het niet handig om alternatieven voor een ontwerp te bedenken voordat de specificatie-eisen van het product zijn vastgesteld.

Hieronder volgen een paar tips die kunnen helpen bij het vasthouden van de structuur:

Een discussieleider heeft de lastige taak alle genoemde ideeën en meningen te inventariseren en te ordenen. De volgende tips kunnen hierbij helpen:

De sfeer van een discussie kan om verschillende redenen vervelend worden. Voorbeelden hiervan zijn: de discussie stokt, mensen durven of kunnen niet verder praten en er ontstaan stiltes. Dit kan je oplossen door vragen te stellen, positieve opmerkingen te maken of iets te doen in de sfeer van een leuke anekdote vertellen, voorstellen om even koffie te halen of een eenvoudige glimlach.

Soms zijn er onderhuidse conflicten gaande. Dit kun je proberen op te lossen door die conflicten bespreekbaar te maken. In elke groep heb je wel een paar mensen die vriendelijk van aard zijn. Geef hun in zo'n situatie wat extra ruimte om iets te zeggen. Vraag juist aan hen wat zij ervan vinden en je zult merken dat de sfeer er anders door wordt. Je kunt ook even een pauze nemen en dan op de deelnemers de ruimte geven op een informele manier hun hart te luchten.

Als de deelnemers niet serieus meedoen aan een discussie kan dit de sfeer verpesten. In zo'n situatie kun je even pauzeren of stoppen en de volgende keer verdergaan. Als men te lang door is gegaan en de groepsleden echt melig zijn geworden of een beetje geirriteerd zijn geraakt, kun je hen motiveren door te wijzen op het belang van een serieuze aanpak. Je kunt ook iets formeler gaan vergaderen of als discussieleider je gevoelens uiten en vertellen hoe vervelend je het vindt dat niemand serieus meedoet.

Als de sfeer verslechtert door het traag verlopen van de discussie, kun je gesloten vragen stellen en samenvattingen geven met daaraan gekoppeld een conclusie.

Zorg dat de deelnemers naar elkaar luisteren en aandacht hebben voor elkaars standpunten, ideeën en gevoelens.

Bespreek met de deelnemers het doel van de discussie. In hoeverre is dat bereikt? Wat is nog onduidelijk? Waar zijn we nu uitgekomen? Welke conclusie kan er worden getrokken? En eventueel: wanneer is de volgende bijeenkomst?

Een pragmatische redenering is een vorm van argumentatie waarin bepaalde praktische argumenten sterker gelden dan inhoudelijke argumenten.

Bijvoorbeeld: een commissielid functioneert niet goed en het bestuur wil haar ontslaan.

Als tegenargument wordt een praktische zaak aangevoerd. "Er is geen geld voor het aannemen van een nieuw lid". Door een dergelijk praktisch argument naar voren te brengen, wordt de zaak waar het eigenlijk om gaat, omzeilt. In dit geval is dat het slecht functioneren van een commissielid. Dat is een gevoelig onderwerp en het is lastig om er goed mee om te gaan.

Dit kan op vele manieren:

1. Je dwingt de ander met argumenten te komen, terwijl je ze zelf ontwijkt, bijv.

2. In je argumenten zitten bepaalde suggesties verscholen, bijv.

3. Geladen of gekleurde taal gebruiken en gebruik maken van metaforen, bijv.

4. Ironisch argumenteren of understatements doen, bijv.

5. Het "wij"- of "jij"-gebruik, bijv.

6. Evident beargumenteren (vooral veel dingen die in het voordeel van het eigen standpunt zijn aanhalen en dingen die in het voordeel zijn van het standpunt van de ander weglaten), bijv.